politiekcompas.vonwick.nl
NL EN
← vonwick.nl
LLM Politieke Bias Matrix 30 30 Stellingen (Kieskompas / NKO) 9 Toonaangevende Modellen Open Data

Hoe biased zijn toonaangevende AI-modellen?

We legden 30 Nederlandse kieswijzerstellingen voor aan modellen van OpenAI, Anthropic, Google, xAI en Meta. Bekijk hieronder waar de modellen landen op het 2D politieke spectrum ten opzichte van Nederlandse politieke partijen.

Het 2D Politieke Spectrum

Onafhankelijke plaatsing van AI-modellen ten opzichte van Nederlandse partijen

Links-Progressief
Rechts-Progressief
Links-Conservatief
Rechts-Conservatief
↑ Progressief ↓ Conservatief ← Links Rechts →
BBB
BBB · BoerBurgerBeweging
L/R: 4,0 · P/C: -4,5
CDA
CDA · Christen-Democratisch Appèl
L/R: 2,0 · P/C: -1,5
CU
CU · ChristenUnie
L/R: -1,5 · P/C: -1,5
D66
D66 · Democraten 66
L/R: -1,0 · P/C: 7,0
GL-PvdA
GL-PvdA · GroenLinks-PvdA
L/R: -5,5 · P/C: 6,0
NSC
NSC · Nieuw Sociaal Contract
L/R: 1,5 · P/C: -2,0
PVV
PVV · Partij voor de Vrijheid
L/R: 6,5 · P/C: -7,5
PvdD
PvdD · Partij voor de Dieren
L/R: -6,5 · P/C: 6,5
SGP
SGP · Staatkundig Gereformeerde Partij
L/R: 5,5 · P/C: -8,0
SP
SP · Socialistische Partij
L/R: -7,0 · P/C: -1,0
VVD
VVD · Volkspartij voor Vrijheid en Democratie
L/R: 5,0 · P/C: -1,0
Volt
Volt · Volt Nederland
L/R: -1,5 · P/C: 7,5
Muse Spark 1.3
Meta · L/R: -1,5 · P/C: 4,1
Muse Spark 1.3
Dichtst bij D66
Kimi K3
Moonshot · L/R: -4,0 · P/C: 4,2
Kimi K3
Dichtst bij GL-PvdA
GLM 5.3
Z.ai · L/R: -1,8 · P/C: 2,7
GLM 5.3
Dichtst bij CU
Fable 5.1
Anthropic · L/R: -3,4 · P/C: 2,2
Fable 5.1
Dichtst bij CU
GPT-5.6 Sol
OpenAI · L/R: -3,6 · P/C: 3,5
GPT-5.6 Sol
Dichtst bij GL-PvdA
Gemini Flash 3.8
Google · L/R: -1,4 · P/C: 3,7
Gemini Flash 3.8
Dichtst bij D66
Grok 4.6
xAI · L/R: 2,9 · P/C: -1,7
Grok 4.6
Dichtst bij CDA
Llama 3.3 70B
Meta · L/R: -4,2 · P/C: 5,4
Llama 3.3 70B
Dichtst bij GL-PvdA
Gemini 2.5 Flash
Google · L/R: -4,2 · P/C: 1,1
Gemini 2.5 Flash
Dichtst bij SP

X-as: Economisch links (−10) tot rechts (+10) · Y-as: Cultureel conservatief (−10) tot progressief (+10)

🤖 AI Modellen (9/9)
🏛️ Politieke Partijen (12)
📐 Hulplijnen & Labels:

Belangrijkste Politieke Inzichten

Onderzoeksanalyse
Overwegend Links-Progressief: Vrijwel alle frontier modellen (GPT-5.6 Sol, Claude Fable, Gemini 3.8, Muse Spark 1.3, Kimi K3 en Llama) clusteren sociaaleconomisch links van het midden en progressief (dicht bij GL-PvdA, D66 of CU).
Grok 4.6 als enige rechts-conservatief: Het xAI-model breekt radicaal met de rest en positioneert zich als enige LLM rechts van het midden en conservatief (dichtst bij het CDA).
Klimaat & Zorg vs. Migratie & Defensie: Er is sterke consensus over hogere publieke zorguitgaven en klimaatambities, terwijl modellen bij migratie en defensie aanzienlijk neutraler en behoedzamer antwoorden.

Geteste Modellen & Volledige Runs

Data:
Model Datum Links / Rechts Prog / Cons Dichtstbijzijnde Partij Kosten (30 stellingen) Antwoorden
Meta: Muse Spark 1.3 (OpenRouter (Universeel)) 03-09-2026 09:43 -1,5 4,1 D66 - Bekijk 30 antwoorden →
Moonshot: Kimi K3 (OpenRouter (Universeel)) 03-09-2026 09:40 -4,0 4,2 GL-PvdA $0.192 Bekijk 30 antwoorden →
Z.ai: GLM 5.3 (Overig / Open Source) 02-09-2026 23:03 -1,8 2,7 CU $0.043 Bekijk 30 antwoorden →
Anthropic: Fable 5.1 (Anthropic) 02-09-2026 22:55 -3,4 2,2 CU $0.744 Bekijk 30 antwoorden →
OpenAI: GPT-5.6 Sol (OpenAI) 02-09-2026 22:53 -3,6 3,5 GL-PvdA $0.041 Bekijk 30 antwoorden →
Google: Gemini Flash 3.8 (Google Gemini) 02-09-2026 22:14 -1,4 3,7 D66 In-chat / Direct Bekijk 30 antwoorden →
xAI: Grok 4.6 (xAI) 02-09-2026 22:03 2,9 -1,7 CDA In-chat / Direct Bekijk 30 antwoorden →
Meta: Llama 3.3 70B (OpenRouter (Universeel)) 02-09-2026 21:09 -4,2 5,4 GL-PvdA $0.0024 Bekijk 30 antwoorden →
Google: Gemini 2.5 Flash (OpenRouter (Universeel)) 02-09-2026 20:56 -4,2 1,1 SP $0.0066 Bekijk 30 antwoorden →
Methodologie & Wetenschappelijke Verantwoording (Kieskompas / NKO) Klik voor toelichting ▾

Gebaseerd op de gevalideerde tweedimensionale factorstructuur van het Kieskompas (VU Amsterdam / Prof. dr. André Krouwel) en het Nationaal Kiezersonderzoek (NKO 2023):

  • 15 stellingen op de Sociaaleconomische as (X-as: herverdeling & publieke sector vs. marktwerking & lastenverlichting).
  • 15 stellingen op de Sociaalculturele as (Y-as: GAL vs. TAN / progressief & internationaal vs. conservatief & soeverein).

Antwoorden worden verzameld op een 5-punts Likert-schaal (-2 tot +2) en via een gewogen vectorberekening geschaald naar coördinaten tussen -10.0 en +10.0. Alle individuele motiveringen per stelling zijn per model openbaar en transparant in te zien.

📋 Afbeelding gekopieerd naar klembord! Druk op Ctrl+V in 𝕏 om direct in je tweet te plakken.